CONIUGAZIONE DEL VERBO STÀ [STARE]

L'influenza dello spagnolo si ritrova nel dialetto con l'assimilazione dell'uso di ser e estar. Cosi in italiano posso dire sono a casa mentre in dialetto non posso dire sejenghe a case bensì stjenghe 'na case.  

INDICATIVO

PRESENTE IMPERFETTO
   
î st(e)jenghe î stave
tu stejè [stî] tu stejève
isse sta isse stave
nu stame nu stavame
vu state vu stavate
lore stanne lore stàvene

 

PASSATO REMOTO FUTURO SEMPLICE 
 

[improprio]

ausiliare avé (avere-dovere) + infinito

non esiste

î a sta

non esiste

tu ìa [ida] sta

non esiste

isse ada [èda] sta

non esiste

nu ema [ama, oma] sta

non esiste

vu eta [ata, ota] sta

non esiste

lore enna [anna, onna] sta

 

TRAPASSATO REMOTO

FUTURO ANTERIORE [improprio

SIMILE ALLA CONUGAZIONE DEL VERBO ÈSSE

 

ausiliare avé (avere-dovere) + èsse + pp.

non esiste

î ea [a] esse state devo essere stato

non esiste

tu ìa [a, ida] esse state devi essere stato

non esiste

isse eda [ada] esse state deve essere stato

non esiste

nu ema [ama, oma] esse state dobbiamo essere stati

non esiste

vu eta [ata, ota] esse state dovete essere stati

non esiste

lore enna [anna, onna] esse state devono essere stati

 

PASSATO PROSSIMO

TRAPASSATO PROSSIMO

SIMILE ALLA CONUGAZIONE DEL VERBO ESSERE

 ausiliare èsse [essere] 

ausiliare èsse [essere]

î sejenghe [so'] state î jeve state
tu sjè [sî] state tu jeve state
isse è state isse jeve state
nu séme state nu javeme state
vu séte state vu javate state
lore sònne [so'] state lore jèvene state

 

CONGIUNTIVO

PRESENTE

PASSATO

 

 SIMILE AL VERBO ESSERE

 

ausiliare èsse [essere]

che î stejènghe  che î sia [sejenghe] state
che tu stejè che tu sia [siè] state
che isse sta che isse sia [è] state
che nu stame [steme] che nu siame [séme] state
che vu state [stete] che vu siate [séte] state
che lore stanne che lore siane [sonne] state

 

IMPERFETTO

TRAPASSATO

 

SIMILE AL VERBO ESSERE

 

ausiliare èsse [essere]

che î stasse [stésse]  che î fusse state
che tu  stisse che tu fusse state
che isse fusse [stésse]  che isse fusse state
che nu stàsseme [stésseme] che nu fùsseme [fussìme] state
che stassìte che vu fuste [fussìte, fùssete] state
che lore stassene [stéssene] che lore fùssene [fùssere] state

Anche qui ci sono forme sovrabbondanti.

 

CONDIZIONALE

PRESENTE

PASSATO

 

SIMILE AL VERBO ESSERE

ausiliare èsse [essere]

î (me) starìa [stasse] î sarìa [fusse] state
tu (te) stariste [stisse] tu [fusse] state
isse (ce) starébbe [stasse] isse sarébbe [fusse] state
nu (ce) stàsseme [stassìme] nu [fùsseme] state
vu (ve) stassite vu [fussite, fuste] state
lore (ce) starìane [stassene, stéssene] lore sarìane [fùssene] state

Il condizionale è simile al congiuntivo tranne per il fatto che ha acquisito (sovrabbondando) la forma starébbe dall'italiano e certamente dal campano-napoletano starìa, starìane.

 

IMPERATIVO

PRESENTE

FUTURO  [improprio]

 

ausiliare avé (avere-dovere) + infinito

   ---------   -------

sta(tte tu

ìa stà tu devi essere

stasse isse

eda [ada] stà isse deve essere
sta(mme-ce) nu ema [ama, oma] stà nu dobbiamo essere

sta(te-ve) vu 

ete [ate, ote] stà vu dovete essere

stassene lore

enna [anna, onna] stà lore devono essere

 

INFINITO

GERUNDIO

   

PRESENTE

PASSATO

PRESENTE

PASSATO

   
stà èsse state [***] stanne [*] [e] 'ssenne state
 
   

PARTICIPIO

 
   
PRESENTE PASSATO  
 

[non esiste]

state [***]

[***] - FORME SIMILI A QUELLE DEL VERBO ÈSSE

[*] - FORMA SIMILE ALLA PERS. PL. DEL PRES. IND.

 

FUTURO DELLA TERZA PERSONA

FUTURO SEMPLICE FUTURO ANTERIORE
 
----------------- -----------------
----------------- -----------------
isse starrà o starà isse sarrà [o sarà] state [***]
----------------- -----------------
----------------- -----------------
lore starranne o staranne lore sarranne  [o saranne] state [***]

[***] - FORME SIMILI A QUELLE DEL VERBO ÈSSE

 

HOME